20 Ekim 2018 Cumartesi

Hikaye Nedir?


Yaşanmış ya da yaşanabilir nitelikteki olayların okura edebi bir zevk verecek biçimde kugulanması ile oluşan kısa edebi yazılara hikaye veya öykü denmektedir.
Hikayede kişiler yaşamlarının sadece tek bir yönüyle ele alınırlar. Bu sebeple hikayelerde olay veya kişilere ait detaylara yer verilmez.

Hikayelerde kişi kadrosu dar, olay sayısı azdır. Hatta bazen olaya bile gerek duyulmaz. Yaşamın bir kesiti alınır. 

Hikayenin Tarihi Gelişimi:

Hikaye, ilk olarak İlk Çağ Anadolu'sunda masala ve tarihi eserlere girmiştir. İnsanların hoşuna giden, eğlendirici bir anlatım olarak gelişen hikayeye, bu manası ile Homeros destanlarının ve Heredot tarihinin anlatımlarında rastlanmaktadır.
Orta Çağ'da özellikle Hindistan'da "Binbir Gece Masalları"nda sağlam bir hikaye geleneğinin görülmektedir. 

 
Hikaye türünün ilk büyük başarısı XIII. yüzyılda İtalyan edebiyatında görülmektedir.
XIII. yüzyılda yazılan hikayelerin büyük bir kısmı nüktelidir; ancak macera hikayeleri de az değildir.
Hikaye türüne bugünkü anlamda edebi kimliği kazandıran İtalyan yazar Boccacio'dur.
Boccacio, rönesans hikayecilerini de oldukça etkilemiştir. Rönesans'tan sonra hızla gelişen hikaye XIX. yüzyılda edebiyatın en yaygın türlerinden biri haline dönüşmüştür.
Yine
XIX.  yüzyılda, Tanzimat Fermanı'nın ilanını takiben Batı edebiyatının etkisiyle edebiyatımıza giren modern hikayeden önce Türk edebiyatının yüzyıllar süren sağlam bir hikaye geleneği vardır. Bunlar: Bir kısmı günümüzde de yaşayan halk hikayeleri , meddah hikayeleri , halk masallarıdır. 


Dede Korkut Hikayelerinin Önemi:

XIV. ve XV. yüzyıllarda yazıya geçirildiği düşünülen Dede Korkut Hikayeleri, çağdaş hikaye tekniğine yakın kurgusu, planı ve Türkçenin kullanılması gibi bakımlar göz önünde bulundurulunca  Türk edebiyatının Batı edebiyatından hiç de geride olmadığını gösteren önemli bir eserdir. Dede Korkut Hikayeleri, ayrıca destandan halk hikayesine geçiş döneminin özelliklerini de yansıtmaktadır.
Türk edebiyatında "hikaye" kelimesi ilk olarak Tanzimat Dönemi Türk Edebiyatında "roman" türünün karşılığı olarak kullanıldı. Bugünkü anlamda hikayelere ise "küçük hikaye" denirdi.


Hikayenin Ögeleri:

Hikayelerde; yer, zaman, kişiler, olay örgüsü, bakış açısı, anlatıcı, tema, konu gibi unsular bulunur.

 Hikaye (Öykü) Çeşitleri Nelerdir?

Hikayeler oluşturulmalarına göre iki grupta incelenmektedir:

1) Olay ( Vaka) Hikayesi( Öyküsü)

Bu tür hikayelere klasik olay hikayesi de denmektedir. Bu tür hikayelerde olaylar; kişi, zaman, yer unsurlarına bağlıdır. Bu tür hikayelerde serim, düğüm ve çözüm olmak üzere üç bölüm bulunmaktadır. Düğüm bölümünde verilen merak duygusu, çözüm bölümünde giderilmektedir. Bu hikaye çeşidi Fransız yazar Guy de Maupassant (guy dö Mopasan) tarafından geliştirildiği için Maupassant tarzı hikaye olarak da adlandırılmaktadır.
Edebiyatımızda ise bu türün en önemli temsilcileri: Ömer Seyfettin, Refik Halid Karay ve Sabahattin Ali'dir.

2) Durum ( Kesit) Hikayesi (öyküsü):

Bu tür hikayelerde merak unsuru ikinci planda yer almaktadır. Bireysel ve sosyal düşünceler, duygu ve hayaller ön plana çıkmaktadır. Bu tarz hikayelerde psikolojik tahliller ve yorumlar  yer alır. Bu tür hikayeler Rus edebiyatının güçlü isimlerinden Anton Çehov tarafından geliştirilmiştir. Bu sebeple bu tür hikayelere Çehov tarzı hikaye denir.
Edebiyatımızda bu türün en önemli temsilcileri Sait Faik Abasıyanık , Memduh Şevket Esendal ve Nezihe Meriç'tir.

0 yorum

Yorum Gönder